Πάτμος, το νησί της Αποκάλυψης

Το κάστρο της Πάτμου μοιάζει να έχει στέψει τη Χώρα.
Αυτή η Χώρα, μοιάζει να στέκει Βασίλισσα.
Και το καμπαναριό που ορθώνεται μέσα από τα τείχη, μοιάζει να συγκεντρώνει όλη τη δύναμη του νησιού, όπως κάνουν συνήθως οι κορυφές και τα σκήπτρα.

Εμένα όμως όταν σκέφτομαι Πάτμο, τα πρώτα που μου έρχονται στο μυαλό είναι:

1 ◈ Ρετρό Fiat 500, με την ιταλική φινέτσα τους.
2 ◈ Δροσερά θαλασσινά νερά, που μου έχουν λείψει.
3 ◈ Το πουκάμισο του Ντέιβιντ Μπάουι, που μου άφησε μια ροκ αίσθηση.

Μετά ξεπροβάλλει η εικόνα της καστροπολιτείας με τα άσπρα σπίτια που ανεβαίνουν το ύψωμα και καταλήγουν στο κάστρο με τις διχαλωτές πολεμίστρες στο χρώμα της πέτρας.

Αν θέλεις, μπορείς να ακούσεις τη συνέχεια ή να με ακολουθήσεις στο Spotify.
O χρόνος αφήγησης είναι 23 λεπτά και 10 δευτερόλεπτα.

Αλλιώς συνεχίζεις την ανάγνωση…

Η Πάτμος, ένα νησί με ακανόνιστο σχήμα που μπορείς να το πεις και πεταλούδα, είναι το βορειότερο νησί των Δωδεκανήσων και ένα από τα μικρότερα του συμπλέγματος.

Όπου και να πήγα, ταμπέλα αποστάσεων με διψήφιο αριθμό χιλιομέτρων δεν βρήκα. Τόσο κοντά ήταν όλα.

Το δύο πιο κεντρικά σημεία του νησιού είναι το λιμάνι και η Χώρα.
Τα δύο πιο γνωστά του σημεία, η σπηλιά της Αποκάλυψης όπου γράφτηκε το τελευταίο βιβλίο της Καινής Διαθήκης που μιλάει για το τέλος του κόσμου και το Μοναστήρι του Άγιου Ιωάννη του Θεολόγου.

Η Χώρα, η σπηλιά και το Μοναστήρι είναι αυτά που έκαναν την Πάτμο μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO.

Πριν πάμε, όλοι είχαν να πουν έναν καλό λόγο για το νησί.
Για την κομψότητα, για τον αέρα του, για τη μυστηριακή του αύρα.
Έχει χαρακτηριστεί άλλωστε επίσημα Ιερό νησί.

Γιατί η Πάτμος ονομάζεται Ιερό νησί

Αν γράψεις στο google “Ιερό νησί”, σου επιστρέφει Δήλος, γιατί αυτό ήταν το ιερό νησί στην αρχαιότητα.
Αν όμως αναζητήσεις “Ιερό νησί” και το συνδυάσεις με τη λέξη χριστιανισμός ή ορθοδοξία θα σου επιστρέψει την Πάτμο.

Ολόκληρος ο τίτλος του νησιού είναι “Το Ιερό νησί της Αποκάλυψης” γιατί εδώ, μέσα σε μια σπηλιά, γράφτηκε το 96 μ.Χ. το βιβλίο της Αποκάλυψης, από τον Ιωάννη τον Θεολόγο.

Για να χαρακτηριστεί ένα μέρος ιερό γίνεται πρόταση από την εκκλησία, αλλά η απόφαση περνάει από τη Βουλή και οριστικοποιείται με Προεδρικό Διάταγμα.
Ένας τόπος χαρακτηρίζεται ιερός για λόγους θρησκευτικούς και πνευματικούς με στόχο τη διαφύλαξη του πολιτιστικού του χαρακτήρα.
Φυσικά έχει ως αποτέλεσμα και την τουριστική ενίσχυση του.

Αφού το νησί είναι ιερό με τη βούλα, υπάρχουν και ειδικοί κανόνες. Απαγορεύεται ο γυμνισμός και τα μπαράκια στη Χώρα κλείνουν νωρίς (όποιος αντέχει να συνεχίσει μπορεί να κατέβει στο λιμάνι).

Φιατάκι τσικουετσέντο

Το πρώτο πράγμα που είδα κατεβαίνοντας από το καράβι ήταν ένα παρκαρισμένο Fiat 500 Nuova στο χρώμα της μέντας. Ένα από αυτά που σχεδιάστηκαν το 1957, τα αυθεντικά.

Το είδα πριν καν δω την ταμπέλα που σε καλωσορίζει στην Πάτμο και σου υπενθυμίζει την ιερότητα του νησιού.

Το βράδυ συνάντησα ξανά ένα φιατάκι παλιό. Αυτό όμως ήταν κάμπριο, σε βαθύ, μπορντώ, βασιλικό χρώμα, το οποίο ερχόταν σε αντίθεση με τα ψάθινα του καθίσματα, τα ελαφρώς ξεφτισμένα και τη σχαρίτσα πίσω για να δένεις τη βαλίτσα.

Μια άλλη μέρα είδα έναν κύριο να του έχει βγάλει τα ψάθινα καθίσματα και να τα πλένει με λάστιχο στη μαρίνα.

Δεν ξέρω τι σχέση έχει η Πάτμος με τη Fiat, αλλά ήταν η χαρά του συγκεκριμένου μοντέλου και του παλιού και του καινούριου.
Ίσως απλά να έτυχα σε συνάντηση παρέας με Fiat.

Από 20 χρονών τα θαύμαζα. Τόσο μικρά! Τόσο κομψά!
Με θυμάμαι φοιτήτρια, να χαζεύω ένα κατακίτρινο Fiat 500 με τάσια μαργαρίτες και ταμπέλα πωλείται.
Το συγκεκριμένο μοντέλο δεν είναι απλά αυτοκίνητο, το σχέδιο του είναι εμβληματικό και για αυτό αποτελεί έκθεμα στο μουσείο MoMa της Νέας Υόρκης.

Δροσερά νερά – παραλία Πέτρας

Πριν καν δω τη Χώρα του νησιού, βούτηξα στα δροσερά νερά στην παραλία της Πέτρας.

Όπως μπορείς να είσαι σίγουρος από το όνομα, έχει πέτρες. Η αλήθεια είναι ότι έξω έχει και άμμο.
Μπήκα παραπατώντας στα πετραδάκια, αλλά όταν βούτηξα ένα αααχ ανακούφισης αναδύθηκε, από τα δροσερά της νερά.

Αυτή η παραλία το όνομα της δεν το πήρε από όλες τις πέτρες, αλλά από μια συγκεκριμένη, πολύ μεγάλη που ξεχωρίζει από μακριά, τον βράχο της Καλικατσούς. Ο βράχος πήρε το όνομα του από ένα είδος πουλιού.

Σε αυτή την πέτρα φτάνεις από μια λωρίδα γης.

Ο θρύλος λέει ότι ο βράχος της Καλικατσούς ήταν μια κοπέλα που πέτρωσε από την κατάρα της μάνας της.
Την καταράστηκε επειδή βούτηξε στα νερά μόλις είχε κοινωνήσει.

Τον βράχο της Καλικατσούς μπορείς να τον περπατήσεις με παπούτσια και να βρεις στην πίσω του πλευρά λαξευμένους χώρους που έφτιαξαν ασκητές του 14ου αιώνα.
Λογικά θα έχει και ωραία θέα προς τον κόλπο του Γροίκου και προς το Τραγονήσι.

To Τραγονήσι είναι ένα μικρό νησάκι που έγινε πρόσφατα (το 2022), αντικείμενο δικαστικής διαμάχης σχετικά με το αν ανήκει στην Ιερά Μονή Πάτμου ή στον Δήμο Πάτμου. Μια ιστορία που ξεκινάει από το 1088, τότε που ο αυτοκράτορας Αλέξιος Κομνηνός, αφιέρωσε το νησί στον Θεό και το έκανε δωρεά στον Όσιο Χριστόδουλο, ο οποίος ίδρυσε την Ιερά Μονή. Η δωρεά του νησιού επιβεβαιώθηκε με αυτοκρατορικό χρυσόβουλο που σώζεται μέχρι σήμερα στο Μοναστήρι του Άγιου Ιωάννη του Θεολόγου, που βρίσκεται εκεί ψηλά μέσα στο κάστρο της Πάτμου. (χρυσόβουλο = βυζαντινό αυτοκρατορικό έγγραφο με χρυσή σφραγίδα)

Γροίκος

Στο λιμανάκι του Γροίκου που βρίσκεται δίπλα από την παραλία της Πέτρας, θα βρεις λίγες ταβέρνες, ξενοδοχεία και σκαφάκια.

Τι ωραία να μένεις εκεί στην παραλία, να έχεις ένα σκάφος και να το δένεις απ’έξω.

Δεν έχω σκάφος, ούτε σπιτάκι στην παραλία, αλλά είδα ένα όμορφο σπίτι που έβγαινε στη θάλασσα και το ονειρεύτηκα. Είχε το πολύ ταιριαστό όνομα Εν Πλω.

Για να πας από τον Γροίκο με τα πόδια στην παραλία της Πέτρας, μη συμβουλευτείς το gps γιατί σου δίνει διαδρομή 2 χιλιομέτρων. Ακολούθησε τη θάλασσα και όταν φτάσεις, μετά τη δροσερή βουτιά, μπορείς να κάτσεις στην ταβέρνα Κτήμα Πέτρα.

Φεύγοντας από τον κόλπο του Γροίκου προς τη Χώρα με αυτοκίνητο, το μάτι αγναντεύει αλλεπάλληλα κολπάκια, για να καταλήξει στον πετρωμένο βράχο της Καλικατσούς στο βάθος.
Δυστυχώς φωτογραφία δεν έχω, αν εσείς βγάλετε μπορείτε να μου τη στείλετε.

Κάμπος

Ο Άνω Κάμπος, όπως δείχνει το όνομα του βρίσκεται ψηλά και είναι όμορφο το πέρασμα από την πλατεία του.

Ο Κάτω Κάμπος είναι η πιο κοσμική παραλία της Πάτμου και έχει άμμο.

Η παραλία έχει ταβερνάκια και beach bar με πιο γνωστό το Άτμος, Πάτμος.

Φαντάζομαι χαμός θα γίνεται το καλοκαίρι, αλλά εμείς το απολαύσαμε αρχές Σεπτέμβρη με την ησυχία μας, τσιμπώντας μικρές γαρίδες σε σχήμα ποπκόρν και ωραία σαλάτα.

Ψιλή Άμμος

Αυτή η παραλία έχει την άμμο που θέλεις, αν είσαι σαν και εμένα.
Αν είσαι σαν και εμένα όμως θα σε προβληματίσουν τα 22 λεπτά περπάτημα.

Στο τέλος της διαδρομής εκτός από την όμορφη θάλασσα θα σε ανταμείψει και μια καλή ταβέρνα, που μαγειρεύει με δικά της υλικά.

Λιμάνι

Είτε πάρεις το καράβι από τον Πειραιά, είτε φτάσεις πρώτα στο αεροδρόμιο κάποιου κοντινού νησιού όπως η Λέρος και μετά πάρεις καραβάκι, στην Πάτμο θα μπεις από το λιμάνι, γιατί το νησί δεν έχει αεροδρόμιο.

Το λιμάνι ονομάζεται Σκάλα.
Η Σκάλα συγκεντρώνει τα περισσότερα μαγαζιά του νησιού, τις δημόσιες υπηρεσίες και τη μια του τράπεζα.
Εκτός από τον μακρύ παραλιακό δρόμο, από πίσω έχει στενάκια με όμορφα μαγαζάκια, γλυκάκια και πλατειούλες.

και φυσικά… εκκλησίες.

Στο λιμάνι πηγαινοέρχονται τα καράβια από τον Πειραιά, αλλά και πολλά άλλα μικρά πλοία της γραμμής, τα οποία τη συνδέουν με κοντινά νησιά… Λέρος, Κως, Λειψοί, Αρκιοί κ.α. Οργανώνεται πολύ ωραίο island hopping ταξιδάκι εδώ γύρω.

Σε αυτό το λιμάνι, στην άκρη του θα μπορούσες να ρίξεις μια βουτιά. Δηλαδή το βλέπεις και δεν σε πειράζει να μπεις, όχι σαν τα άλλα λιμάνια που τα βλέπεις και ούτε που το σκέφτεσαι. Ή τουλάχιστον αυτό συνέβη σε εμένα. Έτσι όπως καθόμουν στην καφετέρια Μέδουσα, στην προέκταση του λιμανιού επάνω σε χοντρούτσικη άμμο και ελεύθερο χώρο με αρμυρίκια δίπλα, μου ήρθε μια όρεξη και βούτηξα.

Ο πετρωμένος μάγος

Όπως κάθεσαι στο λιμάνι, θα προσέξεις μια σημαδούρα στο νερό.
Κάνει ότι κάνουν οι σημαδούρες συνήθως, δείχνει ότι από κάτω υπάρχει βράχος.

Ο θρύλος λέει ότι είναι ο πετρωμένος μάγος Κύνωπας.
Τα χρόνια που ζούσε στο νησί ο Ιωάννης ο Θεολόγος, βρισκόταν σε μεγάλη διαμάχη με τον μάγο Κύνωπα.
Ο Ιωάννης νίκησε και ο μάγος πέτρωσε.

Το 1928 οι Ιταλοί που είχαν στην κατοχή τους τα Δωδεκάνησα, αποφάσισαν να ανατινάξουν τον βράχο για να μην κινδυνεύουν τα καράβια.
Ο Ηγούμενος τους παρακάλεσε να μην το κάνουν και να αφήσουν τον μάγο ήσυχο στη θέση του.
Οι Ιταλοί που βρισκόταν στο νησί, θέλεις από τη μυστικιστική αύρα του νησιού ή από την πειστικότητα του Ηγούμενου άρχισαν να το σκέφτονται.
Ο Διοικητής τους όμως που έδινε τις διαταγές από τη Ρόδο, καθόλου δεν είχε επηρεαστεί από την αύρα του νησιού και ήταν κάθετος σε σχέση με την τύχη του βράχου/μάγου.

Όταν το ιταλικό πλοίο άρχισε να κάνει τις εργασίες, μεγάλη τρικυμία σηκώθηκε και πέταξε το πλοίο στη στεριά.
Από τότε πλανάται η μαγική σκιά, ότι κανείς δεν μπορεί να πειράξει αυτόν τον βράχο.

Η Σκάλα

Μέσα στα στενά της Σκάλας, το σουβλατζίδικο Άλας είχε εξαιρετική ντομάτα και σπιτικούς κολοκυθοκεφτέδες κάτι που δεν θα περίμενες από σουβλατζίδικο.

Ακριβώς απέναντι στέκεται ένα πράσινο περίπτερο, με όμορφα quotes.

Πρόκειται για μια μικρή υπαίθρια δημοτική βιβλιοθήκη. Μπορείς να δανειστείς ένα βιβλίο και να διαβάσεις στη σκιά ή να αφήσεις ένα δικό σου να ταξιδέψει και κάποιον άλλον.

Παρακάτω μια βόλτα στα στενά σε φέρνει σε ένα βιβλιοπωλείο με μεταχειρισμένα βιβλία και το πετυχημένο όνομα.
“Το βιβλιοπωλείο ο Ξερόλας”

Από φαγητό στη Σκάλα είχαμε στις σημειώσεις το Houston και το Τρεχαντήρι. Το Τρεχαντήρι όλοι έλεγαν value for money και για αυτό είχε μεγάλη αναμονή.

Την επόμενη φορά θα ήθελα να δοκιμάσω και πατινιώτικες τυρόπιτες.

Γλυκά

Από το ζαχαροπλαστείο Χάρης στη Σκάλα πήραμε παραδοσιακά γλυκά της Πάτμου.
Πουγκάκια και αχλαδάκια τα λένα και είναι γλυκά με καρύδι και αμύγδαλο.

Τα πουγκάκια είναι γεμιστά και έχουν τηγανιστεί.
Τα αχλαδάκια είναι μόνο το μείγμα των ξηρών καρπών, πλασμένο με ανθόνερο και πασπαλισμένο με άχνη.
Το ανθόνερο είναι επίσης παραδοσιακό προϊόν της Πάτμου.

Η Χώρα της Πάτμου

Η Χώρα ξεπροβάλει ονειρικά όπως πλησιάζεις με αυτοκίνητο.

Αν μάλιστα είναι βράδυ η πρώτη σου φορά, μαγεύεσαι έτσι φωτισμένη που την αντικρίζεις.

Παρκάροντας κάτω από δέντρα στο ξεκίνημα του οικισμού και πατώντας το πόδι μου έξω, αισθάνθηκα το φθινοπωρινό αεράκι να με τριγυρίζει και τα φύλλα να θροΐζουν.
Κοντοστάθηκα να κοιτάξω το φωτισμένο λιμάνι στο βάθος και μετά ανηφόρισα ανάμεσα σε σκαλισμένες ημερομηνίες, χρωματιστές πόρτες, πέτρινες αψίδες και στοίβες από φύλλα βουκαμβίλιας που στροβίλιζε ο άνεμος.

Έχει κάτι συμπαγές και συγκεκριμένο αυτή η Χώρα.
Η Χώρα της Σερίφου σηκώνεται, αλλά πιο αέρινα, πολλές κουκίδες που γλείφουν το βουνό.
Στη Χώρα της Νάξου σου τραβάει το βλέμμα το κάστρο, αλλά εκείνο το νησιώρικο άσπρο ξεχύνεται τόσο πολύ, τόσο παντού.
Η Ερμούπολη πάλι είναι πολύχρωμη και καταλήγει σε δύο αντικριστά υψώματα, με μια εκκλησία στην κάθε κορυφή.
Μια καθολική και μια ορθόδοξη.

Η Χώρα της Πάτμου σηκώνεται επιβλητική, ορίζοντας το χώρο και καταλήγει στο κάστρο, το οποίο περικλείει το Μοναστήρι.
Από κάτω, οι στέγες απλώνονται η μια δίπλα στην άλλη και βοηθούσαν παλαιότερα τους κατοίκους να γλιτώνουν από επιθέσεις, πηδώντας από ταράτσα σε ταράτσα.

Τα πατινιώτικα σπίτια μοιάζουν μεγαλύτεροι όγκοι από ένα κλασσικό κυκλαδίτικο σπίτι που αγκαλιάζει μια Χώρα. Λογικό αφού η Πάτμος δεν ανήκει στις Κυκλάδες, αλλά έχει κάτι που σου τις φέρνει στο μυαλό.

Τα παράθυρα πλαισιωμένα με πέτρα και οι πόρτες βαριές με ρόπτρο κάνουν τα σπίτια πιο στιβαρά.
Αυτά τα πέτρινα πλαίσια σε παράθυρα και πόρτες ονομάζονται μαντώματα.

Ρόπτρα λέγονται τα κουδούνια της παλιάς εποχής. Ένα μεταλλικό διακοσμητικό στοιχείο επάνω στις ξύλινες πόρτες, το οποίο χτυπούσε ο επισκέπτης για να ανακοινώσει την άφιξη του.

Τα ρόπτρα έβγαιναν σε πολλά σχέδια, αλλά η πιο χαρακτηριστική τους μορφή ήταν το χέρι.

Κάποια από αυτά τα χεράκια φορούσαν δαχτυλίδι, κάποια άλλα όχι.
Αυτά που δεν είχαν, έδειχναν ότι υπήρχε ανύπαντρη γυναίκα στο σπίτι.
Θα έπρεπε λοιπόν όποιος ήθελε να μπει μέσα να κάνει ξεκάθαρους τους σκοπούς του.
Αν πάλι το ρόπτρο είχε δαχτυλίδι, δεν έμπαινες έτσι απερίσκεπτα γιατί μπορούσε να δημιουργηθεί παρεξήγηση.

Η Πάτμος εκτός από τα θεία, είχε και πολλούς καραβοκύρηδες. Επειδή οι καραβοκύρηδες έλειπαν συχνά, στο νησί υπήρχε γυναικοκρατία.
Οι Πατινιές λέει ήταν πλούσιες και εντυπωσιακές γυναίκες και τα σπίτια ήταν γραμμένα στα ονόματα τους και πήγαιναν από μητέρα σε κόρη.

Είσοδος από τους Μύλους

Μπορείς να μπεις στον οικισμό από εκεί που βλέπεις τους 3 χαρακτηριστικούς Μύλους.
Οι μύλοι εγκαταλείφθηκαν την δεκαετία του 50, έπειτα από 400 χρόνια λειτουργίας.
Ανακαινίστηκαν το 2010. Ο ένας για να αλέθει σιτάρι, ο άλλος για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και ο άλλος για άντληση νερού.

Αυτός ο δρόμος κοντά στους μύλους οδηγεί γρηγορότερα στην πλατεία της Αγίας Λεβιάς, την κεντρική πλατεία. Αν και το επίσημο όνομα της είναι Αγία Λεσβία η ντόπιοι τη λένε πλατεία της Αγιαλεβιάς.

Σε αυτήν την πλατεία, φάγαμε το καλύτερο μοσχαρίσιο καρπάτσιο και μια πολύ ιδιαίτερη πάβλοβα, με κρέμα γιαουρτιού και ανανά, πολύ δροσιστική και ελαφριά.
Το καρπάτσιο ακόμη το μελετάμε και ίσως και να μας θυμούνται και εκείνοι ακόμη στο εστιατόριο Vaggelis, γιατί πήγαμε και δεύτερη φορά παραγγέλνοντας βιαστικά μόνο ένα καρπάτσιο και μια πάβλοβα, τα καταβροχθίσαμε και φύγαμε τρέχοντας να προλάβουμε το καράβι.

Είσοδος από την πλατεία Λόζας

Η άλλη είσοδος για τον οικισμό βρίσκεται προς το Μπενέτος Καφέ και το εστιατόριο Λόζα. Και τα δύο μαγαζιά έχουν εξαιρετική θέα. Το Μπενέτος Καφέ φημίζεται για το πρωινό του και στη Λόζα φάγαμε μια πολύ ωραία μακαρονάδα με μανιτάρια, σπανάκι και καραμελωμένο κρεμμύδι.

Από αυτόν τον δρόμο, θα συναντήσεις το νεοκλασικό κτίριο του Δημαρχείου (1884) και την πλατεία Λόζας.

Ανεβαίνοντας τα στενά της Χώρας, θα βρεις ταμπέλες που οδηγούν στην Παναγιά τη Διασώζουσα, στο Μοναστήρι Ζωοδόχου Πηγής, αλλά και σε επισκέψιμα αρχοντικά όπως του Σημαντήρη και του Νικολαίδη, στα οποία μπορείς να δεις πώς ήταν τα πατινιώτικα σπίτια παλιά.

Στο Μοναστήρι της Ζωοδόχου Πηγής, βρίσκεται η εικόνα της Παναγίας της Ελεούσας που θεωρείται θαυματουργή. Η ιστορία λέει ότι κάποτε εξαφανίστηκε ολόκληρη η τοιχογραφία και επανεμφανίστηκε μετά από μερικές ημέρες.

Στα δρομάκια παρόλο που έχει παντού ταμπέλες να σε καθοδηγούν, εσύ χάνεσαι ανετότατα μέσα σε ανηφοροκατηφόρες και καλντερίμια.

Ο Ντέιβιντ Μπάουι στην Πάτμο

Δεν είναι άπειρα τα μπαράκια στη Χώρα. Είπαμε είναι Ιερό νησί η Πάτμος.
Δύο από αυτά βρίσκονται αντικριστά, δημιουργώντας ένα ωραίο πέρασμα ανάμεσα σε στενάκια και σκαλάκια.
Το Πουγκί και το Θαλάμι.

Δύο γάμους είχε εκείνο το σαββατοκύριακο η Πάτμος, όλοι οι καλεσμένοι που είχαν έρθει από αλλού εκεί κάνανε βόλτα.

Μπαίνοντας μέσα στο Θαλάμι για να πάρω πάγο, βλέπω στον τοίχο ένα πουκάμισο σε θήκη.
Κοιτάζω το ταμπελάκι χωρίς γυαλιά, δεν καταλαβαίνω τι λέει.
Βγάζω φωτογραφία, ζουμάρω και διαβάζω:
David Bowie – 1985.

Η Πάτμος φημίζεται για βίλες και διάσημους, όχι όμως σαν την Μύκονο, αλλά με έναν άλλον πιο αριστοκρατικό τρόπο.
Ο Μπάουι ήταν ένας από τους διάσημους που ήρθε κάποτε εδώ και του άρεσε πολύ.
Δεν θυμάμαι τι τραγούδι έπαιζε εκείνη τη στιγμή, αλλά στα δικά μου αφτιά άρχισε να ηχεί “Ground Control to Major Tom..”.
Το Space Odity, ένα από τα πιο αγαπημένα μου τραγούδια.

Και στο Πουγκί, άκουσα μετά από χρόνια το Personal Jesus από Depeche Mode και Blisters In the Sun από Violent Femmes.
Αυτό το νησί αν και ιερό, εμένα μου άφησε και μια ροκ διάθεση.

Το Μοναστήρι

Στην κορυφή του λόφου, που σήμερα βλέπεις το κάστρο με το Μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, υπήρχε κάποτε ναός αφιερωμένος στην Άρτεμη.

Λένε πως τον είχε φτιάξει ο Ορέστης, όταν βρήκε καταφύγιο στο νησί, τότε που τον κυνηγούσαν οι Ερινύες για το φόνο της μητέρας του της Κλυταιμνήστρας. (Ερινύες = οι αρχαίες θεές της τιμωρίας, της εκδίκησης και των τύψεων που καταδίωκαν εκείνους που έπεφταν σε ηθικά παραπτώματα)

Στη θέση του αρχαίου ναού χτίστηκε χριστιανικός και τελικά το Μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου.

Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας η Πάτμος είχε προνόμια από τους Οθωμανούς.
Έτσι σώθηκαν τα Μοναστήρια της και εδώ βρήκαν καταφύγιο πρόσφυγες από την Κωνσταντινούπολη και την Κρήτη. Κοντά στην πλατεία της Αγιαλεβιάς, υπάρχει γειτονιά που ονομάζεται κρητικά.
Δημιουργήθηκε από Κρήτες πρόσφυγες μετά την πτώση του Ηρακλείου (1669), το τελευταίο μέρος της Κρήτης που έπεσε στα χέρια των Οθωμανών μετά από 21 χρόνια πολιορκίας.

Η εύνοια στο νησί της Πάτμου, επιβεβαιωνόταν με φιρμάνια από τον Σουλτάνο. (φιρμάνι = διαταγή του Σουλτάνου). Αυτά είναι που βοήθησαν και στη διατήρηση της βιβλιοθήκης.

Στο μουσείο μπορείς να δεις φιρμάνια, παλιά βιβλία σε δέρμα και χαρίσματα από ιστορικά πρόσωπα, όπως η Αικατερίνη η Μεγάλη.
Εδώ βρίσκεται και εκείνο το χρυσόβουλο του 1088 που παραχωρούσε την ιδιοκτησία του νησιού στη Μονή.

Στο Μοναστήρι δεν επιτρέπονται οι φωτογραφίες, παρά μόνο όπου βλέπεις ουρανό. Δηλαδή στο αίθριο και κάποιους διαδρόμους.
Αν θέλεις να το επισκεφθείς πρόσεξε τις ώρες λειτουργίας. Είναι πολύ αυστηροί στην τήρηση του ωραρίου, γιατί εκτός από μουσείο είναι πραγματικό Μοναστήρι και όχι τουριστικό αξιοθέατο.

Το σπήλαιο της Αποκάλυψης

Μεταξύ της Σκάλας (λιμάνι) και της Χώρας, βρίσκεται η σπηλιά στην οποία ο Ιωάννης ο Θεολόγος έγραψε το βιβλίο της Αποκάλυψης. Το βιβλίο που μιλάει για το τέλος των καιρών.
Στο βιβλίο αυτό έχουν δοθεί άπειρες ερμηνείες ανά τους αιώνες και έχει προκαλέσει σε πολλούς εσχατολογικό και καταστροφολογικό τρόμο.

Εσχατολογία είναι το κομμάτι εκείνο της Θεολογίας που ασχολείται με τη συντέλεια του κόσμου, κάτι που απασχολεί όλες τις θρησκείες.

Σύμφωνα πάντως με αυτούς που το έχουν μελετήσει, γιατί εγώ δεν το έχω διαβάσει, το κύριο μήνυμα του είναι ελπιδοφόρο και μιλάει για τη νίκη του καλού απέναντι στο κακό.

Λένε ότι το βιβλίο δεν το έγραψε ο ίδιος ο Ιωάννης, αλλά ο διάκονος Πρόχορος. Ο Ιωάννης ήταν τυφλός και υπαγόρευε στον Πρόχορο τον λόγο του Θεού που άκουγε.

Αυτό λοιπόν είναι το μέρος που δίνει τη μυστηριακή αύρα στο νησί.

Τις ιστορίες του μας τις είπε ξεναγός. Διαβάζοντας και γράφοντας τόσα χρόνια για ταξίδια, είχα ξεχάσει τη χαρά του να κάθεσαι χαλαρά και να σου διηγούνται.

Μπαίνοντας στον χώρο περπατάς σε ένα μονοπάτι με δέντρα.
Τα δέντρα δεν υπήρχαν εδώ όταν ο Ιωάννης ο Πρόδρομος ζούσε εξόριστος από τους Ρωμαίους.
Τα δέντρα οφείλουν την ύπαρξη τους στον Άγιου Αμφιλόχιο που έζησε μετά τον Ιωάννη τον Πρόδρομο.

Είχε μια μανία αυτός ο Άγιος με τα δέντρα.
Ήταν τόση η λατρεία του για αυτά που μια ιστορία λέει ότι αν είχε κάτι να εξομολογηθεί ήταν η εμμονή αυτή.

Όταν ο κόσμος ρωτούσε τον Άγιο, τι πρέπει να κάνει για να συγχωρεθεί εκείνος τους έλεγε, φυτέψτε δέντρα. Έτσι πρασίνισε αυτός ο τόπος.
Φύτεψε και ο ίδιος πάρα πολλά πεύκα και κυπαρίσσια και οι νησιώτες ντόπιοι, που δεν είχαν ξαναδεί τέτοια δέντρα και δεν ήξεραν πώς τα έλεγαν, τα είπαν Αμφιλοχίες από το όνομα του.

Ο πιο ιερός τόπος του νησιού, η σπηλιά, βρίσκεται μέσα στην εκκλησία της Αγίας Άννας.
Για σπηλιά δεν είναι κλειστοφοβική γιατί μπαίνει φως. Μπορείς να δεις το βαθούλωμα που κοιμόταν ο Ιωάννης και τις 3 χαραμάδες που άκουγε τη φωνή.
Κάτσε στον πάγκο να αφουγκραστείς το μέρος, ακούμπα την πέτρα και νιώσε λίγο την ενέργειά του.

Η Πάτμος είναι ένα πολύ κομψό μέρος. Μόνο κάτι τουριστικά αγαλματάκια με γιαγιάδες που χειροφιλούν παππάδες τα θεώρησα τελείως άκυρα (ούτε φωτογραφία δεν τολμώ να βάλω). Είναι το μοναδικό αισθητικά παράταιρο που είδα στο νησί.

Κατά τα άλλα ο τόπος είναι συνδεδεμένος με θείες ιστορίες, αλλά αναμιγνύει την ιερότητα με την κοσμικότητα και την κομψότητα, αφήνοντας σου ανάλαφρη ηρεμία και ιδιαίτερη ενέργεια.

Όταν φεύγει το καλοκαίρι και μπαίνει Σεπτέμβρης, ο αέρας κάθε μέρα γίνεται λίγο πιο δροσερός, λίγο πιο εξαγνιστικός, λίγο πιο γαλήνιος.
Και εσύ παίρνοντας το καράβι για Πειραιά, χαιρετάς την Πάτμο βλέποντας το κάστρο να φεγγοβολά και σιγά σιγά να χάνεται.

 

 

 

Υ.Γ. Ένα πολύ καλό ταξιδιωτικό άρθρο για την Πάτμο, με ελκυστική εισαγωγή μπορείς να διαβάσεις εδώ, γραμμένο από τον μουσικό συντάκτη και ταξιδιωτικό συγγραφέα Γιάννη Μαλαθρώνα που δεν είναι πια μαζί μας.